İçeriğe geç
Mumin App
Türkçe

Kaza Namazı Nasıl Planlanır? Hanefî'de Günde 6 Vakit

Son güncelleme: · Yayımlayan: DODO İLERİ TEKNOLOJİ VE TİCARET A.Ş. (Mumin App) · Okuma süresi yaklaşık 3 dk

Kaza namazı, vaktinde kılınamamış namazın sonradan kılınmasıdır. Birçok kişi geçmişte kılmadığı namazlar nedeniyle büyük bir yük hisseder ve nereden başlayacağını bilemez. Bu yazı, kaza konusunda Diyanet'in açıkladığı çerçeveyi ve bunu yönetilebilir bir plana dönüştürmek için pratik bir yöntemi anlatır. Kişisel borç hesabı ve niyet gibi ayrıntılar için Diyanet'e danışılmalıdır.

Bilgilendirme amaçlıdır; dinî hükümler için Diyanet'e (Alo 190 Fetva Hattı) başvurunuz.

Hangi namazlar kaza edilir?

Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre vaktinde kılınmayan beş vakit namazın farzları ile vacip olan vitir namazı kaza edilir. Bu nedenle Hanefî mezhebinde günlük kaza birimi 6 vakittir: sabah 2, öğle 4, ikindi 4, akşam 3, yatsı 4 rekât farz ve vitir 3 rekât. Vitir Şâfiî mezhebinde sünnet sayıldığı için o mezhepte günlük birim 5'tir. Teravih namazının kazası yoktur.

Hayız ve nifas günlerinde kılınamayan namazların kazası yoktur; bu günlerde tutulamayan oruçlar ise kaza edilir.

İlk fırsatta kılmak esastır

Diyanet'e göre kazaya kalmış namazların ilk fırsatta kaza edilmesi esastır. Kazalar yatsıdan sonra da kılınabilir ve tövbe istiğfar edilir. İş yoğunluğu namazı ertelemek için özür sayılmaz; zaruret hâlinde son çare olarak cem (öğle ile ikindiyi, akşam ile yatsıyı birleştirme) caizdir.

Kerahat vakitlerine dikkat

Hanefî ölçüsüne göre güneş doğarken, tepedeyken ve batarken kaza namazı kılınmaz. Bu nedenle kaza planınızı bu vakitlere denk getirmeyin. Şâfiî mezhebinde bu vakitlerde kaza kılınabilir. Günlük saatler için il sayfalarındaki kerahat tablosuna ve kerahat rehberine bakabilirsiniz.

Kaza borcu varken nafile kılınır mı?

Hanefî mezhebine göre kaza borcu olan kişi revâtib sünnetleri, teheccüdü ve kuşluğu kılabilir. Şâfiî mezhebine göre ise kaza bitmeden nafile namaz caiz değildir. Diyanet'in kandil geceleri için önerdiği ibadetler arasında kaza veya nafile namaz kılmak da yer alır.

Gerçekçi bir plan nasıl yapılır?

  1. Borcunuzu tahmin edin: kaç yıl veya ay namaz kılmadınız? Kesin bilmiyorsanız, hesap ve niyet konusunu Diyanet'e (Alo 190) danışın.
  2. Günlük sayıyla çarpın: Hanefî için gün başına 6 vakit.
  3. Günlük bir hedef seçin: örneğin her vakit namazın yanına bir kaza eklemek (günde 5 kaza) ya da günde 2 ile başlayıp zamanla artırmak.
  4. Planı bir alışkanlığa bağlayın: örneğin her namazın sünnetinden sonra bir kaza.
  5. Kendinize süre koyun ama sert olmayın. Allah katında amellerin en sevimlisinin az da olsa devamlı olanı olduğunu bildiren hadis (Buhârî, Rikak 18; Müslim, Müsâfirîn 218) bu planın ölçüsü olabilir.
Kaza namazı plan örnekleri
Kaza borcu (6 vakit/gün)Günde 2 kazaGünde 5 kazaGünde 10 kaza
1 yıl (2.190 vakit)yaklaşık 3 yılyaklaşık 15 ayyaklaşık 7 ay
3 yıl (6.570 vakit)yaklaşık 9 yılyaklaşık 3,6 yılyaklaşık 22 ay
5 yıl (10.950 vakit)yaklaşık 15 yılyaklaşık 6 yılyaklaşık 3 yıl
10 yıl (21.900 vakit)yaklaşık 30 yılyaklaşık 12 yılyaklaşık 6 yıl

Tablo bilgilendirme amaçlı bir hesaptır; günlük kaza sayısı arttıkça süre kısalır. Hesapta her gün için 6 vakit kabul edilmiştir.

Kaza orucu ve fidye ile karıştırmayın

Kaza namazı ile kaza orucu ayrı konulardır ve ayrı sayaçlarla takip edilmesi daha doğrudur. Hayız ve nifas nedeniyle tutulamayan oruçlar kaza edilir; kasten bozulan oruçta ise keffâret ayrı bir hükümdür ve kazadan farklıdır. Hangisinin sizin durumunuza uyduğunu Diyanet'e sormanız gerekir.

İyileşme ümidi olmayan yaşlı veya kronik hastalar için oruç yerine fidye verilir. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre fidye, bir fakirin bir günlük doyumu, yani fitre miktarındadır. Fitre ve fidye tutarını Diyanet her yıl ilan eder. Namaz için de fidye (ıskât-ı salât) uygulaması Hanefîlerce caiz görülmüştür; ancak bunun Kur'an ve sünnette dayanağı olmadığı da belirtilir. Bu konularda bireysel karar vermeden önce mutlaka Diyanet'e danışın.

Planı yazılı tutun

Kaza planını bir kâğıda veya telefondaki bir not uygulamasına yazmak ve her gün kaç kaza kıldığınızı işaretlemek ilerlemeyi görünür kılar. Bu kaydı kimseyle paylaşmak zorunda değilsiniz; kaza borcu kişisel ve özel bir konudur. Plan, hasta olduğunuz veya yolculukta olduğunuz günlerde esneyebilir; esas olan sürekliliği korumak ve ilk fırsatta kaza etme ilkesini aklınızda tutmaktır.

Tutarlılık ve moral

Kaza borcu kişisel ve özel bir konudur; başkalarıyla kıyaslamak yerine "borcum bitene kadar günde şu kadar" gibi umut verici bir dil kullanmak daha sürdürülebilirdir. Sayının büyüklüğü sizi yıldırmasın: bir yılın borcu günde 6 ek kazayla bir yılda, günde 12 ek kazayla yaklaşık yarım yılda biter. Kaçırılan gün olursa planı bırakmayıp ertesi gün kaldığınız yerden devam edin.

Sık sorulan sorular

Kaza namazı günde kaç vakit kılınır?

Hanefî mezhebine göre günde 6 vakit kaza edilir (5 farz ve vacip olan vitir). Şâfiî mezhebinde vitir sünnet sayıldığı için günlük birim 5'tir.

Kaza namazı hangi saatlerde kılınmaz?

Hanefî ölçüsüne göre güneş doğarken ve batarken (yaklaşık 40–50 dakika) ve öğle vaktinden önce yaklaşık 10 dakika kerahat vakitlerinde kaza kılınmaz.

Teravihin kazası var mıdır?

Diyanet'in açıklamasına göre teravih namazının kazası yoktur.

Kaynaklar

Bilgilendirme amaçlıdır; dinî hükümler için Diyanet'e (Alo 190 Fetva Hattı) başvurunuz.

Mumin App hakkında. Mumin App, namaz vakitlerini gösteren ve vakit girince ezanı çalan ücretsiz bir uygulamadır. Reklam göstermez, üyelik istemez.

Mumin App'i tanıyın · Günlük namaz vakitleri · Google Play'den indir

İlgili rehberler

Tüm rehberler